گناه هم با آن اثر زشت به جاى خود . پس اعمال خوب و بد بطور كلّى هر يك بر روى يكديگر اثر إحباطىّ ندارند ؛ و در روز قيامت اعمال خوب به جاى خود و اعمال بد هم به جاى خود ؛ طبق اعمال خوب جزاى نيك و طبق اعمال بد پاداش و گوشمالى خواهد بود ؛ از وارد كردن اهوال و شدائد محشر و وقوف و عَرض و بالاخره مكث در دوزخ به مقدار اعمال بدى كه انجام داده‌اند آنها را تطهير و تزكيه ميكنند و بعداً هم طبق اعمال خوبى كه انجام داده‌اند وارد بهشت ميكنند ؛ پس حقّ در اين نيست كه عملى را كه انسان انجام ميدهد اثر عمل ديگر را تباه و فاسد نمايد ؛ لذا انسان نبايد هيچگاه از رحمت خدا مأيوس باشد ؛ و اگر گناهى كه كرد به نظر او بزرگ بود ، بگويد : تمام كارهاى نيكى را كه بجا آورده‌ام ضايع و تباه شد ؛ اينچنين نيست . ولى در چند مورد از اين قاعدهء كلّيّه استثناء شده است و حبط در اعمال واقع است . يعنى اگر انسان آن عمل خاصّ را به جاى آورد تمام كارهايش بدون استثناء ضايع و تباه ميگردد . موارد حبط عمل و عدم اقامه نامهء عمل يكى از آنها شرك است . يعنى به خدا شريك آوردن و غير را در ذات و يا صفت و يا فعل او مؤثّر دانستن . وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ . « 1 » « ( اى پيامبر ) و به تحقيق كه بسوى تو و بسوى كسانى كه قبل از تو بوده‌اند چنين وحى شده است كه اگر شريك بياورى عمل تو حبط

--> ( 1 ) آيه 65 ، از سورهء 39 : الزّمر